Zorgen over kwetsbaar staal in A9-viaduct bij Uitgeest, Rijkswaterstaat noemt het veilig

In dit artikel:

Het Westelijk Viaduct in de A9 bij Uitgeest staat op een lijst van zestien Nederlandse bruggen en viaducten waarin mogelijk kwetsbaar voorspanstaal is verwerkt. Het viaduct voert de A9 over de spoorlijn Zaandam-Uitgeest en de N203. Bij bepaalde staalsoorten kan waterstofverbrossing optreden, waardoor staaldraden in het beton onverwacht kunnen breken. In het uiterste geval kan een constructie bezwijken zonder dat vooraf duidelijke scheuren of vervormingen zichtbaar zijn. Dat betekent volgens de betrokken partijen niet dat het viaduct op instorten staat, maar het roept wel vragen op over de manier waarop de veiligheid wordt gecontroleerd.

De aandacht voor het probleem nam toe na de gedeeltelijke instorting van de Carolabrücke in Dresden op 11 september 2024. Naar aanleiding daarvan onderzocht Rijkswaterstaat eerst dertien, en later zestien, Nederlandse constructies. Deskundigen van TNO, TU Delft en TU Eindhoven adviseerden onder meer halfjaarlijkse inspecties, onderzoek naar het gebruikte staal en berekeningen om te bepalen of versterking of meetapparatuur nodig is. Volgens Follow the Money zijn niet bij alle zestien constructies alle aanbevolen stappen uitgevoerd. In de ontvangen gegevens staat voor het viaduct bij Uitgeest 2021 als laatste inspectiejaar vermeld.

Rijkswaterstaat zegt dat inmiddels meerdere inspecties zijn uitgevoerd, dat de situatie wordt gemonitord en dat weggebruikers het viaduct veilig kunnen gebruiken. De wegbeheerder maakt niet bekend wanneer de inspecties plaatsvonden of wat precies is onderzocht. Ook voert Rijkswaterstaat geen specifieke herberekeningen uit naar het aantal staaldraden dat kan breken voordat scheuren of bezwijken optreden, omdat de gebruikte methode volgens de organisatie onvoldoende betrouwbaar is. De veiligheid wordt volgens Rijkswaterstaat beoordeeld met een combinatie van inspecties, materiaalonderzoek, berekeningen, monitoring en deskundigenadvies. Tegelijk erkent de organisatie dat sommige eerder geplande acties nog niet zijn uitgevoerd.

De gemeente Uitgeest heeft na de berichtgeving contact opgenomen met Rijkswaterstaat, maar ziet op basis van de huidige informatie geen aanleiding om maatregelen te eisen. De gemeente beschikt niet over eigen inspectiegegevens en vertrouwt op de verantwoordelijkheid van Rijkswaterstaat als beheerder. Wel wil zij op de hoogte blijven van de technische staat en eventuele maatregelen; ook is contact met de provincie Noord-Holland, die de N203 beheert.

Het is bovendien onzeker of alle kwetsbare constructies al in beeld zijn. Rijkswaterstaat onderzocht de archieven van ongeveer 4.000 betonnen bruggen in eigen beheer, terwijl gemeenten, provincies en waterschappen samen nog circa 36.000 betonnen bruggen beheren.