Zó wil Amsterdam na moord Lisa veiliger worden voor vrouwen, maar is het genoeg?

In dit artikel:

Negen maanden na de moord op de 17‑jarige Lisa investeerde Amsterdam aanvankelijk zes miljoen euro om de veiligheid van vrouwen te verbeteren; het recent gepresenteerde coalitieakkoord voegt daar de komende vier jaar nog eens tien miljoen aan toe. De gemeente wil met een ‘brede benadering’ onder meer kwetsbare fietsroutes veiliger maken, de verlichting verbeteren, een buddysysteem opzetten, draagbare alarmen verspreiden, speciale boa’s opleiden, vechtsport‑ en weerbaarheidstrainingen aanbieden en groepen voor plegers organiseren om herhaling tegen te gaan. Ook werden het centrum seksueel geweld opengesteld en een politiewebplatform opgezet.

Onderzoek van AT5 laat zien dat veel van deze plannen nog niet of nauwelijks van de grond zijn gekomen. Slachtofferadvocaat Richard Korver oordeelt hard: veel maatregelen zijn volgens hem symptoombestrijding—“pleistertjes”—en komen te laat. Hij mist structurele oplossingen en vraagt zich af hoeveel extra effect de aangekondigde acties werkelijk hebben. Criminoloog Renée Römkens ziet waarde in concrete stappen zoals het centrum voor seksueel geweld en het politiewebplatform, maar vindt dat Amsterdam meer had kunnen leunen op het Verdrag van Istanbul om een gedetailleerder en internationaler raamwerk te gebruiken en zo een voortrekkersrol naar het Rijk te vervullen.

De urgentie is groot: uit onderzoek blijkt dat acht op de tien vrouwen zich weleens onveilig voelt op de fiets en dat zeven op de tien plekken in de stad doelbewust vermijden. Op het Rembrandtplein en in interviews geven vrouwen aan standaard samen naar huis te gaan, iemand hun locatie te laten volgen of zich met sleutels te wapenen. Een slachtoffer, Nora, beschrijft een gewelddadige aanranding in het Wallengebied, die illustreert hoe kwetsbaar en hulpeloos slachtoffers zich kunnen voelen.

Er is discussie over maatregelen als vechtsport- en weerbaarheidstrainingen. Korver waarschuwt dat zulke initiatieven de verantwoordelijkheid te veel bij potentiële slachtoffers leggen en een verkeerd signaal kunnen afgeven. In Amsterdam‑Noord bestaan wel al cursussen zelfverdediging, waar instructeurs benadrukken dat technieken geen kwestie van brute kracht maar van slimme inzet van kwetsbare plekken zijn.

Kortom: er is meer geld en een breed pakket aan voorstellen gekomen, maar uitvoering blijft achter en veel deskundigen vinden dat de aanpak te veel reageert op incidenten in plaats van fundamentele cultuurverandering en wettelijke verplichtingen (zoals die uit het Verdrag van Istanbul) te vertalen naar structurele preventie en handhaving. Veel betrokkenen pleiten voor een bredere maatschappelijke omslag waarbij omstanders ingrijpen en ongewenst gedrag niet wordt getolereerd.