Wanneer mag een agent een taser gebruiken?

In dit artikel:

Het gebruik van een stroomstootwapen door een motoragent tegen een pakketbezorger in Amsterdam heeft verontwaardiging veroorzaakt. Volgens een latere verklaring van de politie vroeg de agent de bezorger meerdere keren om zijn rijbewijs en wilde hij hem daarna aanhouden. Toen de agent hem naar een muur begeleidde, zou de bezorger zijn pols hebben vastgepakt. Dat kan worden gezien als het zich onttrekken aan een aanhouding, maar ook als verzet waartegen geweld mag worden gebruikt.

Agenten mogen hun geweldsmiddelen, waaronder wapenstok, pepperspray, vuurwapen en taser, alleen inzetten volgens de ambtsinstructie. De taser kan rechtstreeks op het lichaam worden gezet — de schokmodus — of op afstand pijltjes afvuren die zich in de huid vastzetten. Bij de inzet in Amsterdam werd de schietmodus gebruikt. De elektrische stroom verstoort tijdelijk het zenuwstelsel, waardoor spieren onvrijwillig samentrekken en iemand enkele seconden de controle over zijn lichaam verliest.

Politiesocioloog en politiegeweldsdeskundige Jaap Timmer noemt naast de taser ook fysiek geweld en de wapenstok als mogelijke opties. Of de gekozen inzet gerechtvaardigd was, hangt volgens hem af van de uitleg van de motoragent en van zijn inschatting van de situatie. Dat hij alleen was en door zijn motorhelm moeilijk kon communiceren, kan daarbij een rol hebben gespeeld.

Na ieder gebruik van een taser moet een agent een geweldsrapportage opstellen. Een hulpofficier beoordeelt vervolgens de rechtmatigheid, proportionaliteit, subsidiariteit en professionele uitvoering. De inzet kan aanleiding zijn voor aanpassing van trainingen. Vervolging door het Openbaar Ministerie wegens overtreding van de geweldsinstructie komt bij tasergebruik weinig voor, onder meer omdat vaak geen ernstig letsel ontstaat.

De taser wordt in Amsterdam geregeld ingezet, maar werkt niet altijd door dikke kleding. Daarom blijft de politie ook honden als geweldsmiddel gebruiken. Eerdere inzetten betroffen onder meer een vluchtende dronken man en een met een mes bewapende man; in ten minste één zaak over tasergebruik of de dreiging ermee werd een agent vrijgesproken.