Leo's vader overleefde Auschwitz, maar verdween uit zijn leven na de oorlog
In dit artikel:
De voorstelling Uit de Schaduw van theatergroep Uit De Klei uit Opmeer vertelt het waargebeurde verhaal van oud‑journalist Leo van Gelderen, wiens vader Auschwitz overleefde maar toen Leo drie was opnieuw uit zijn leven verdween. Het stuk speelt vandaag en morgen in café De Stompe Toren in Aartswoud (zittings: vandaag 11:00 speciaal voor kinderen en 21:00; morgen 15:00 en 20:00) en wil vragen oproepen over afwezige ouders en de blijvende impact van oorlogstrauma.
Leo’s achtergrond: zijn vader Alexander werd eind 1944 in Amsterdam opgepakt, via Westerbork naar Auschwitz gestuurd, moest een dodenmars naar Dachau lopen en werd later door de Amerikanen bevrijd. Kort na de oorlog kreeg Leo geen vaste vaderfiguur: zijn moeder zat ondergedoken en toen Leo drie was vertrok zijn vader naar Engeland en liet niets meer van zich horen; hij overleed in de jaren zestig. De kinderenstijd van Leo werd gekenmerkt door eenzaamheid en het taboe rond éénoudergezinnen in de jaren vijftig, met moederlijke opmerkingen als “Bewaar je traantjes maar voor later.”
Theatermaker Tim de Haan benaderde Leo vorig jaar en gebruikte zijn verhaal om jongeren bij de herdenking van 4 mei te betrekken. De cast bestaat uit spelers van 12 tot 24 jaar. De makers laten de jongeren niet alleen spelen maar ook reflecteren: ze schrijven brieven waarin ze zich voorstellen hoe het is om zonder vader op te groeien en brengen zo het persoonlijke verhaal van Leo dichtbij. Op het podium confronteert jonge acteur Pip Hoogland het publiek met de vraag of iemand weet waar zijn vader is; hij vat het thema samen: “Oorlog stopt niet als de gevechten klaar zijn.”
Leo zegt dat het gebrek aan antwoorden hem levenslang heeft gevormd: schrijven was zijn uitlaatklep, maar relaties en nabijheid bleven lastig. De voorstelling wil mensen — en vooral jongeren — aansporen door te vragen en oog te hebben voor wat gedrag kan verbergen, zodat de nasleep van oorlog en het persoonlijke gemis niet onbesproken blijven.