Van de redactie: Alkmaars klaphekje als symbool voor uitgepraat gezag
In dit artikel:
Op de Munnikenweg in Alkmaar staat sinds kort een stijf klaphek dat voorkomt dat mensen op het trottoir fietsen. Fietsen op de stoep is verboden, maar handhaving is zeldzaam en aanspreken leidt vaak tot onenigheid. Streekstad Centraal belichtte deze week dit hek en twee recente gevallen waarin wél werd gehandhaafd en dat tot verontwaardiging leidde.
In Heerhugowaard organiseren vrijwilligers al vijftig jaar een rommelmarkt bij de Ontmoetingskerk. Door gebrek aan parkeerruimte parkeren bezoekers en helpers regelmatig op plekken waar dat niet mag. Toen handhavers zonder waarschuwing boetes uitschreven ontstond teleurstelling en zijn er schriftelijke vragen in de gemeenteraad van Dijk en Waard gekomen; men wil ook de verslagen van de handhavers inzien.
In Alkmaar parkeerden vrijwilligers — een deel gelieerd aan de partij Status Quo — op de stoep bij opvang dnoDoen om soep uit te delen. Die stoep blijkt tevens de uitrit van de brandweer, dus vrijhouden is ononderhandelbaar. Raadslid Devon Zwierenberg uitte bezwaar over het gebrek aan overleg door handhavers en het ontbreken van coulance.
Deze casussen illustreren een bredere spanning: handhavers zitten tussen twee eisen. Als ze niets doen klinkt de roep om gezag en naleving van regels; als ze wél optreden volgen vaak furieuze reacties en eisen voor uitzonderingen. Tegelijkertijd zijn handhavers gebonden aan strikte verslaglegging en verantwoording richting politieke organen; die zelfcontrole maakt discretionair optreden risicovol en ondermijnt hun positie in gesprekken met burgers.
Het klaphek fungeert als een onbuigzame oplossing: het handhaaft zonder discussie, maar staat symbool voor een overheid die bij de uitvoering steeds vaker kiest voor fysieke of rigide maatregelen omdat menselijk overleg door bureaucratische terughoudendheid bijna ondoenlijk is. De gemeente noemt het een pilot en bekijkt hoe het beter kan, maar de onderliggende vraag blijft hoe handhaving gezag en maatwerk kan combineren zonder dat ambtenaren voortdurend vrezen voor navraag en kritiek.