Slimme stoplichten gaan met een app sneller op groen voor fietsers - maar niet in Amsterdam
In dit artikel:
In bijna heel Nederland kunnen fietsers met de app Daszogefietst een anoniem signaal sturen naar slimme verkeerslichten, zodat die eerder op groen springen en wachttijden verminderen. In Amsterdam werkt dat niet: de stad heeft bewust geen zogenaamde iVRI’s (intelligente verkeersregelinstallaties) uitgezet om met zulke apps te communiceren.
De app, ontwikkeld door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, verhoogt de kans dat een verkeerslicht op het juiste moment groen geeft zodra een fietser nadert. Voorwaarde is tweeledig: de fietser moet de app gebruiken en het kruispunt moet uitgerust zijn met een iVRI. Amsterdam ontbreekt het aan die slimme lichten, waardoor de communicatie technisch onmogelijk is.
De gemeente noemt twee hoofdredenen voor die keuze. Ten eerste waren er eerder zorgen van de Autoriteit Persoonsgegevens over privacy bij iVRI-systemen. Ten tweede speelt cybersecurity: onderzoeken, waaronder een rapportage van RTL Nieuws, toonden kwetsbaarheden in verkeerssystemen waarmee lichten op afstand konden worden gemanipuleerd. Tegelijk zijn iVRI’s duurder in aanschaf en onderhoud dan reguliere systemen en, volgens de gemeente, leveren ze slechts beperkte verbeteringen in doorstroming op.
Verkeersdeskundigen zien voordelen en beperkingen. Luc Prinsen van adviesbureau Goudappel wijst erop dat er alternatieve detectiemethoden bestaan — zoals lusdetectie onder het wegdek — die simpelweg al melden dat er verkeer aankomt. Een iVRI biedt wel preciezere en grotere afstandsinformatie (signaleringsbereik tot circa 300 meter versus zo’n 50 meter bij conventionele systemen), wat gemeenten helpt om verkeerslichten beleidsmatig aan te sturen (bijvoorbeeld meer groen voor fietsers of prioriteit voor vrachtverkeer). Tegelijk vergt effectiviteit een kritische massa aan app-gebruikers; zonder voldoende deelnemers blijft winst beperkt.
Amsterdam staat niet volledig vast: bij nieuwe plaatsingen worden lichten wel zodanig voorbereid dat ze later ‘geüpgraded’ kunnen worden naar intelligente systemen zodra privacy- en beveiligingsrisico’s zijn opgelost en de meerwaarde duidelijk is. Vooralsnog betekent dat voor Amsterdammers dat zij niet via hun telefoon invloed kunnen uitoefenen op het stoplicht — het plezierige gevoel van zelfbeschikking dat zo’n groenlicht-on-demand geeft, blijft voorlopig veelal afwezig.
Kortom: technisch kan het in grote delen van Nederland al, maar in Amsterdam wegen risico’s, kosten en beperkte baten tot nu toe zwaarder dan de voordelen van slimme verkeerslichten.