Sigaar, teckels en knalgele auto: verloskundige Frieda liet onuitwisbare indruk achter

In dit artikel:

De Haarlemsche verloskundigenpraktijk Bolwerk bestaat tachtig jaar en roept voormalige cliënten op hun herinneringen te delen. De praktijk, opgericht in 1946 aan het Staten Bolwerk bij het station, is vooral bekend door haar excentrieke oprichtster Frieda Struyk. Zij vestigde zich dat jaar alleen als verloskundige en bouwde in de decennia daarna een kleurrijk, eigenzinnig imago op: gekleed in knickerbockers, vaak met een sigaar, rijdend in een knalgele auto met twee teckels en altijd bereikbaar voor cliënten.

Twee oud-collega’s, Marja Brakman (werkzaam 1979–2022) en Josseline Dahler, blikken terug op Frieda’s bijzondere werkwijze en persoonlijkheid. In een tijd zonder echo’s werkte Frieda zo veel mogelijk buiten het ziekenhuis en zette in op natuurlijke bevallingen; ze drong niet snel door naar klinieken en gaf, volgens collega’s, soms controversiële injecties om weeën op gang te brengen — methoden die in haar praktijk goed uitpakten vanwege haar ervaring en vaste overtuiging. Ze woonde boven de praktijk, ving ongehuwde zwangeren op toen dat nog maatschappelijk taboe was, en begeleidde vrouwen die om uiteenlopende redenen afstand moesten doen van hun kind.

Frieda combineerde betrokkenheid met excentriciteit: ze ontving op zondag vaak Turkse cliënten, sprak wat Turks en diende hen op een huiselijke manier; haar teckels schenen geregeld kattenkwaad uit te halen; ze rookte sigaren na een geslaagde bevalling en stond bekend om nachtelijk dweilen met luide muziek en voor het werk een duik in zee. Ondanks administratieve chaos, schulden en deurwaarders bleek ze loyaal tegenover cliënten en collega’s; Marja nam later haar administratie over en woonde zelfs tijdelijk bij haar in. Frieda bleef ook na haar officiële pensionering als waarneemster actief en overleed op 79‑jarige leeftijd. Ze liet een dochter en een nalatenschap van duizenden geboorten in Haarlem achter — minstens één van die kinderen draagt haar naam.

Bolwerk zoekt nu verhalen van vroegere cliënten om het tachtigjarig bestaan te vieren en het lokale verloskundig erfgoed vast te leggen.