Porseleinkoorts in Weesp: een vergeten wereldcollectie

In dit artikel:

Achter de statige gevel van het stadhuis in het oude centrum van Weesp ligt de grootste verzameling Weesper porselein ter wereld, ondergebracht in de historische Vroedschapskamer en een zwaar beveiligd depot in het voormalige gemeentehuis. Conservator Lisette Zijp leidt bezoekers langs bordjes, beeldjes en serviezen die allemaal daadwerkelijk in Weesp zijn vervaardigd en noemt het werk betoverend: “Als je het ziet, raak je erdoor betoverd.”

Het verhaal begint in de tweede helft van de achttiende eeuw, toen Europeanen eindelijk het porseleinrecept van de Chinezen wisten te ontrafelen. In Weesp zette de Drost van Muiden een porseleinfabriek op in de Kromme Elleboogsteeg; de productie was innovatief maar kortstondig — ongeveer tien jaar — omdat het maken van porselein extreem moeilijk en duur bleek. Veel objecten liepen bakfouten op: vaten konden barsten, glazuren liepen uit of kleine zwarte puntjes ontstonden. Ambachtslieden camoufleerden die imperfecties met handgeschilderde vogeltjes, blaadjes en insecten; wat begon als noodgreep groeide uit tot een herkenbare stijl.

Na jaren oefenen bereikten de makers een hoog niveau en ontstonden niet alleen gebruiksservies maar ook fijnzinnige conversatiestukken, zoals een zeldzame porseleinen Venus met een dolfijn — een van de pronkstukken. Omdat de fabriek maar korte tijd draaide en de originele merken weinig voorkomen, zijn authentieke Weesper stukken tegenwoordig extreem zeldzaam en gewild.

In 1974 bracht een gulle schenking door een baron na bemiddeling van huisarts Wartena een grote collectie terug naar de stad en vormde daarmee de basis van het Weesper stadsmuseum. De vaste tentoonstelling is te bezoeken van dinsdag tot en met zondag; het museum hoopt naast buitenlandse liefhebbers ook meer streekbewoners te verwelkomen.