Plofkraken terug van weggeweest: "Kwestie van tijd voor er slachtoffers vallen"

In dit artikel:

In Amsterdam is dit jaar een scherpe toename van plofkraken zichtbaar: waar in heel vorig jaar geen enkele automaat werd opgeblazen, staat de teller sinds januari al op acht. Afgelopen donderdag zorgde een explosie bij een stortautomaat aan de Ceintuurbaan voor flinke schade en angst in de straat; een tweede explosief bleek later niet te zijn afgegaan. Eerder blies een kraak in de Jan Pieter Heijestraat een gevel weg en bij een plofkraak aan de Slotermeerlaan raakte een tiener gewond door glasscherven.

Criminologen zien een duidelijke verschuiving: klassieke geldautomaten zijn de laatste jaren moeilijker te kraken door nachtelijke uitschakeling en sterkere beveiliging, waardoor plofkrakers nu vaker richten op zakelijke stortautomaten (sealbagautomaten) waar ondernemers contant geld inleggen. In maart sloot geldautomatenbeheerder Geldmaat tijdelijk meerdere stortautomaten die vlakbij woningen stonden, na een serie explosies.

Explosievenexpert Ad van Riel waarschuwt dat daders krachtiger middelen gebruiken, zoals zogenaamde cobra’s met flitspoeder — extreem krachtig en relatief makkelijk te bemachtigen in landen als Polen en Italië. Volgens Van Riel is het technisch eenvoudig om zulke samenstellingen te maken, waardoor het risico op ernstige schade en slachtoffers toeneemt. De politie bevestigt dat er een nieuwe werkwijze zichtbaar is en werkt samen met Geldmaat om de stortautomaten te beveiligen en misbruik onmogelijk te maken.

Zolang die aanvullende beveiliging ontbreekt, verwachten experts meer incidenten. De dreiging is niet alleen financieel: explosies slingeren puin en ruiten rond en kunnen dodelijk zijn. Mogelijke tegenmaatregelen zijn het verplaatsen of tijdelijk sluiten van apparaten, fysieke versteviging, betere alarm- en cameratechniek en intensievere samenwerking tussen politie, financiële dienstverleners en ondernemers om kwetsbare punten te dichten.