Palmhoutwrak: wat tapijtfragmenten vertellen over 17e-eeuwse handel

In dit artikel:

In aflevering 6 van *De Geheimen van het Palmhoutwrak* onderzoekt archeoloog en materiaalspecialist Marijn Stolk een grote verzameling tapijtfragmenten in het Provinciaal Depot voor Archeologie van Noord-Holland. De resten werden in 2024 tijdens de laatste duiksessie uit het Palmhoutwrak bij Texel gehaald en maandenlang geconserveerd en onderzocht.

Ondanks aantasting door zout, water en sediment konden specialisten van onder meer de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) de oorspronkelijke kleuren en patronen deels zichtbaar maken. Sommige motieven blijken overeen te komen met zogenoemde Lotto-tapijten, die in de 16e eeuw door schilder Lorenzo Lotto werden afgebeeld als teken van rijkdom en status. Ook in de 17e-eeuwse Nederlanden waren zulke tapijten kostbare importproducten.

De fragmenten zijn afkomstig van meerdere wollen kleden: een geweven kelim, een asymmetrisch geknoopt Perzisch tapijt en twee symmetrisch geknoopte tapijten uit Anatolië, het huidige Turkije. Ze zijn mogelijk via handelsplaatsen als Aleppo of Smyrna vervoerd. Vriesdrogen en uitsluitend niet-destructief onderzoek voorkwamen verdere schade aan het kwetsbare textiel. De vondsten keren voorlopig terug naar het depot. Een selectie krijgt mogelijk een plek in de tentoonstelling *Schip vol raadsels* in Huis van Hilde, die tot en met 30 juni 2027 te zien is.