Op ontdekkingsreis in De Alkenaer
In dit artikel:
In het hart van Alkmaar runt antiquaar Jan Oijevaar al ruim veertig jaar boekhandel De Alkenaer, sinds midden jaren tachtig gevestigd aan het Ritsevoort. De 86‑jarige oud‑docent geschiedenis en Nederlands werkt nog bijna dagelijks tussen “duizenden” boeken; het huidige aanbod vormt ongeveer een kwart van wat hij ooit bezat. Waar vroeger ook boeken op de bovenverdiepingen lagen, zijn die verdiepingen nu twee woningen van eigenaar Vincent van de Vrede. Jan koopt al vijf jaar geen boeken meer, maar krijgt regelmatig schenkingen van mensen die vanwege ruimtegebrek hun collectie willen afstaan. Hij helpt klanten kundig aan zeldzame titels en lokale scholieren vinden er vaak oude verplicht leeswerk‑edities.
Achter in de winkel bevindt zich sinds 2022 een klein, sfeervol cultuurpodium dat deel uitmaakt van Stichting Cultuurpodium De Alkenaer, waarvan Vincent van de Vrede voorzitter is. De stichting nam ongeveer vijf jaar geleden de organisatie over en gaf de locatie een nieuwe impuls: van het verplaatsen van de toiletten naar het midden van het pand tot het doortrekken van de vloer tot aan de voordeur en het aanbrengen van een brandwerend plafond. De zaal biedt plaats aan circa 85 bezoekers en heeft faciliteiten waaronder twee wc’s plus één voor mindervaliden. Technicus Remko Rijpkema en bedrijfsleider Marina Numan zorgen voor programmering en techniek; muzikanten prijzen de akoestiek als “fluwelen”.
Het podiumprogrammeert het hele jaar door: lezingen, optredens, debatten, gemeentelijke bijeenkomsten, leesclubs en internationale boekencollecties. In de serie Spraakmakers traden recent namen als Roxane van Iperen op; komende gasten zijn onder anderen Ronald Giphart (eind december), en in het nieuwe jaar auteurs als Saskia Belleman, Hanna Bervoets, Bas Haring, Nelleke Noordervliet en in maart Adriaan van Dis. De combinatie antiquariaat, leescafé en podium maakt De Alkenaer een kleinschalig maar veelzijdig cultuurhuis.
Jan ervaart de realiteit van een krimpende markt: minder rendabel dan twee decennia geleden, minder soortgelijke winkels in Alkmaar en concurrentie van webshops en hoge huren in grote steden waardoor klanten soms uit Amsterdam komen. Toch blijft de winkel een verborgen parel: redfluwelen gordijnen, huiselijke sfeer en het karakter van een oude stempel middenstander trekken liefhebbers, toeristen en nieuwsgierigen aan. Marina ziet nog ruimte voor meer zichtbaarheid aan de straatzijde, zodat voorbijgangers via de etalage ook het podiumgedeelte ontdekken en de wandeling tussen de boekenkasten naar achteren een kleine ontdekkingstocht wordt.
Meer informatie: www.alkenaer.nl.