Op de autoped naar Schiphol in 1940: Dick (94) zag de oorlog beginnen

In dit artikel:

Als jongetje van acht trok Dick van der Mark naar Schiphol om vliegtuigen te kijken, maar zijn bezoek vlak voor de Tweede Wereldoorlog werd abrupt onderbroken door militaire controle en het zien van een vreemd toestel met Duitse markeringen. Kort daarna viel Duitsland Nederland binnen en veranderde Schiphol van burgerluchtvaartterrein in een zwaar bevochten en strategisch militaire basis. In de NH-documentaire Boven Bezet Gebied keert Dick, inmiddels 94, terug naar de plek van die jeugdherinnering. Luchtbeelden in de film laten zien wat er tijdens de oorlog gebeurde en hoeveel daarvan op het oppervlak verdwenen is; volgens historicus Peter de Raaf (CRASH Luchtoorlog- & Verzetsmuseum ’40‑’45) bleven de start- en landingsbanen opvallend intact omdat de Duitse bezetter het vliegveld hard nodig had en het daarom herbouwde en gebruikte. De Duitse inzet had directe gevolgen voor omwonenden: bewoners van onder meer Amstelveen en Badhoevedorp werden uit hun huizen gezet en gebouwen werden door militairen ingenomen. Dick volgde vliegtuigen tijdens de oorlog aan het geluid en keerde na de bevrijding terug op een terrein vol bomkraters – een ingrijpende wijziging ten opzichte van zijn vroege herinnering. De documentaire is via YouTube en meerdere keren vandaag op NH te zien.