Regionaal Archief Alkmaar stelt gevoelige naoorlogse dossiers en bijzondere vrouwenarchieven open

In dit artikel:

Het Regionaal Archief Alkmaar stelt per 6 januari 2026 een reeks eerder beperkte stukken openbaar die licht werpen op de lokale naoorlogse geschiedenis en op de positie van vrouwen in de regio (Texel–Castricum). Het archief beheert documenten van negen gemeenten en tal van particulieren en organisaties; veel materiaal is al publiek, maar bepaalde dossiers werden tijdelijk afgeschermd om privacy te beschermen en komen nu vrij.

Onder de vrijgegeven stukken bevinden zich politierapporten uit 1950, ledenlijsten van voetbalverenigingen uit 1974–1975 en diverse kerkelijke archiefstukken. Voor onderzoekers van de Tweede Wereldoorlog en de onmiddellijke nasleep zijn vooral dossiers relevant over de gevangenneming en vervolging van Nederlanders die van collaboratie werden verdacht, en over de ondersteuning van hun achtergebleven gezinnen. Voorbeelden: in Langedijk kreeg een vrouw hulp nadat ze een Duitse schoondochter en kleinkind in huis nam tijdens de gevangenschap van haar zoon; in Heiloo is er een dossier over ‘verpleeggelden’ voor kinderen in pleeggezinnen. Twee dossiers uit Den Helder behandelen het beheer, gebruik en verkoop van bezittingen van zogenaamde ‘vijanden en landverraders’, waaronder uitgifte aan oorlogsslachtoffers in onder meer Wieringermeer.

Opvallend is de hoeveelheid bronnen die relevant zijn voor vrouwengeschiedenis: materiaal van Frederika Wilhelmina Rappold (de eerste vrouwelijke predikant bij de remonstranten in Alkmaar), archieven van de Nederlandse Bond van Plattelandsvrouwen, Hart en Hand (Heerhugowaard), de Federatieve Vrouwenraad Alkmaar en een dossier over de positie van de vrouw uit het Humanistisch Verbond. Alle stukken zijn vanaf genoemde datum op te vragen in de studiezaal van het Regionaal Archief; raadpleging moet gebeuren met inachtneming van de privacywet (AVG).