[Lijsttrekkersgesprek] Rigo Wijdoogen van SP: beter openbaar vervoer en meer sociale huur
In dit artikel:
Rigo Wijdoogen is lijsttrekker van de SP in Alkmaar. Als vroeg lid van de partij raakte hij actief toen hij ontdekte dat de lokale SP-afdeling verdwenen was; samen met anderen bouwde hij die opnieuw op en besloot toen om mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Bij de vorige verkiezingen behaalde de SP één zetel; zijn realistische verwachting voor 18 maart is eveneens één zetel, met hoop op twee (vijf ziet hij als onrealistisch).
Wonen vormt het hoofdthema van zijn campagne. Volgens Wijdoogen is er structureel te weinig sociale huur bijgebouwd: sinds 2016 lag het aandeel sociale huur in nieuwbouw meestal rond de 6 procent, soms 11 procent met één uitschieter. Het gevolg is dat wachtlijsten voor sociale huurwoningen zijn opgelopen tot negen à elf jaar, waardoor jongeren, slachtoffers van huiselijk geweld en mensen uit de opvang niet kunnen doorstromen en dakloosheid toeneemt. Als oorzaak wijst hij op een bouwmarkt die vooral voor projectontwikkelaars en duurdere woningen tekent in plaats van voor de daadwerkelijke vraag naar betaalbare huur. De SP wil daarom actief grondbeleid: de gemeente moet grond aankopen en zelf sturen wat er wordt gebouwd, zodat meer betaalbare en sociale huurwoningen gerealiseerd kunnen worden. Daarnaast pleit Wijdoogen voor gemengde wijken met gemeenschappelijke ruimtes en meer variatie in inkomens en woningtypen, en noemt voorbeelden uit Scandinavië en Zwitserland als illustratie dat anders bouwen mogelijk is.
Participatie moet volgens de SP veel meer dan informering; inwoners moeten mee kunnen beslissen over zaken in hun wijk. Wijdoogen hekelt wat hij ziet als een cultuur van eens in de vier jaar stemmen en verder stil zijn: burgerinitiatieven en voorstellen zouden de afgelopen vier jaar vaak zijn afgewezen. Hij vindt dat belangrijke onderwerpen — niet alleen symbolische referenda, zoals over vuurwerk — daadwerkelijk en inhoudelijk met inwoners besproken moeten worden.
Op zorggebied wil de SP af van marktwerking. De huidige versnippering van zorgaanbieders en sterke toename van dak- en thuisloosheid vormen een probleem; waar vroeger sprake was van tientallen opvangplaatsen, ziet de SP aantallen oplopen tot honderden (in het artikel wordt 750 genoemd). De oplossing moet volgens Wijdoogen het housing-first-principe zijn: eerst een stabiele woning, dan begeleiding. Omdat er te weinig woningen zijn, blijven mensen langer op lijsten staan en neemt de druk op de opvang toe. Hij waarschuwt ook dat jongeren onder de 26 nu in opvangsituaties terechtkomen waar verslavingsproblematiek aanwezig is; dat moet worden voorkomen door jongeren perspectief en woonzekerheid te bieden.
Algemeen kiest de SP voor preventie boven repressie: problemen voorkómen door armoedebestrijding, begeleiding naar werk en bestaanszekerheid, in plaats van pas te handelen als regels overtreden worden of inzet van boa’s en camera’s. Preventieve investeringen kosten geld, maar besparen op latere escalatie en handhaving, zo betoogt Wijdoogen.
Op mobiliteitsgebied geeft hij de voorkeur aan investeren in openbaar vervoer boven wegen: verdwenen bushaltes maken mensen zonder auto afhankelijk en slecht bereikbaar. Betere ov-verbindingen maken minder parkeerdruk nodig, waardoor ruimte vrijkomt voor woningen en minder wordt uitgegaan van hoge parkeernormen.
Wijdoogen verwacht dat het SP-programma vooral in het belang van inwoners zal zijn en minder zal inzetten op toezicht en boetes. Aan het einde van een bestuursperiode hoopt hij dat mensen kunnen zeggen dat zorg toegankelijker is geworden, dat er meer woningen zijn en dat de kernwaarden van de SP — menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid en solidariteit — zichtbaar waren in het beleid.