Hoe meer Amsterdam een komen-en-gaanstad wordt, hoe minder mensen zich er thuis voelen

In dit artikel:

Amsterdammers voelen zich duidelijk minder thuis in hun stad dan vroeger: volgens de nieuwste Burgermonitor daalde het aandeel inwoners dat zich “helemaal thuis” voelt van 82 procent in de jaren 1999-2010 naar 67 procent nu. Die terugval is volgens deskundigen geen verrassing. Amsterdam is in hun ogen steeds meer een doorgangsstad geworden, waar studenten, expats en andere nieuwkomers massaal komen en vaak na enkele jaren weer vertrekken.

Sociaal geograaf Jaap Draaisma van de Hogeschool van Amsterdam noemt dat een logische uitkomst van de snelle internationalisering en de krappe woningmarkt. De stad trekt veel jonge mensen aan, maar hoge huur- en koopprijzen duwen een groot deel later weer weg. Daardoor wisselt de bevolking razendsnel en wordt het moeilijker om langdurige wortels op te bouwen. Voor sommige bewoners voelt Amsterdam daardoor minder herkenbaar; zij merken bijvoorbeeld dat Engels overal de norm wordt.

Stadsgeograaf Fenne Pinkster van de Universiteit van Amsterdam ziet het dalende thuisgevoel vooral als een afspiegeling van de veranderde stad. Thuis voelen groeit volgens haar door vaste routines, sociale banden en tijd, en is lastig te verwachten in een stad waar binnen tien jaar de helft van de bevolking kan veranderen. Tegelijk waarschuwt zij dat Amsterdam juist mensen nodig heeft die blijven, omdat zij het sociale weefsel vormen en bereid zijn in de stad te investeren.

Volgens Pinkster moet de gemeente daarom niet proberen “thuisgevoel” direct te sturen, maar vooral de voorwaarden verbeteren: betaalbare woningen, meer variatie in woonvormen en ruimte voor mensen om te blijven wonen. Ook wijst ze op verschillen tussen wijken: in Nieuw-West, Noord en Zuidoost voelen bewoners zich minder snel onderdeel van de stad, wat volgens haar vragen oproept over voor wie Amsterdam eigenlijk bedoeld is. Draaisma ziet juist een mogelijk alternatief in een stad als New York, waar voortdurende beweging en culturele verscheidenheid onderdeel zijn van een ander soort stedelijk thuisgevoel.