Het Palmhoutwrak: zwaarbewapend op handelsmissie tussen Barbarijse kapers

In dit artikel:

In de tweede aflevering van de NH-serie De Geheimen van het Palmhoutwrak reconstrueert maritiem historicus en onderwaterarcheoloog Arent Vos bij Museum Batavialand in Lelystad hoe het zeventiende-eeuwse schip eruit kan hebben gezien. De VOC-replica Batavia, die in 1628 in de vaart kwam, dient daarbij als voorbeeld. Volgens Vos was het Palmhoutwrak waarschijnlijk een pinas en een zogenoemd spiegelschip met een rechte achterzijde.

Het schip was vermoedelijk vooral bedoeld voor vrachtvervoer, maar was vanwege oorlogen en piraterij zwaar bewapend. Op het doorlopende dek lagen kanonnen, lading en voedselvoorraden. Vos denkt dat de inscriptie ‘2.090’ in een balk het gewicht kan aangeven van een twaalfponderkanon, uitgedrukt in Amsterdamse ponden. In de kamer van de konstabel lagen onder meer musketten, lansen en voorbereide kruitladingen, die via een luik snel naar de kanonnen konden worden gebracht.

De officierskamer bood ruimte om te slapen, eten en over navigatie te overleggen. Vondsten zoals tinnen servies, een bronzen vijzel en een astrolabium geven een zeldzaam beeld van het leven aan boord. Ondanks ruim duizend vondsten is nog altijd niet vastgesteld welk individueel schip het wrak was. Volgens Vos kunnen vooral de nog niet onderzochte delen van het ruim nieuwe aanwijzingen opleveren.