Grote Kerk stil na erkenning Alkmaars slavernijverleden: "Ook zonder excuses heeft dat gewicht"

In dit artikel:

Het gemeentebestuur van Alkmaar heeft zondagochtend in de Grote Kerk officieel erkend dat de stad heeft geprofiteerd van kolonialisme en slavernij. Burgemeester Anja Schouten sprak namens het college de erkenning uit en vroeg om een minuut stilte; de bijeenkomst vormde meteen de start van het kunstproject "Draden van ons Nederlandse slavernijverleden", waarbij inwoners worden uitgenodigd mee te werken aan een groot wandkleed dat het slavernijverleden zichtbaar maakt.

Wethouder Gijsbert van Iterson Scholten benadrukte dat nieuw onderzoek, onder meer in het Regionaal Archief Alkmaar, onmiskenbaar maakte dat Alkmaarse bestuurders en inwoners betrokken waren bij de handelsmaatschappijen (VOC, WIC) en daarmee bij systemen van uitbuiting. Het college koos bewust voor erkenning en concrete vervolgacties in plaats van formele excuses; volgens Van Iterson Scholten kunnen excuses polariserend of leeg overkomen, en past de gemeente liever stappen die blijvende verandering teweegbrengen. Hij noemde expliciet dat de Gouden Eeuw-welvaart deels werd betaald met het werk en de levens van tot slaaf gemaakten en contractarbeiders, en dat die realiteit nu onderdeel wordt van hoe de Alkmaarse geschiedenis wordt verteld.

De aanwezigen kregen een samenvatting van het historische onderzoek van historicus Micaela Cabrita da Palma en zagen wethouder Van Iterson Scholten als eerste een steek zetten in het wandkleed: een symbolisch begin van een nieuwe agenda die ruimte wil maken voor erkenning en zichtbaarheid van alle diverse gemeenschappen in de stad. De initiatiefnemers hopen dat deze aanpak het begrip en empathie binnen de samenleving vergroot en meer bewustzijn creëert over privileges en structurele ongelijkheid — illustratief benoemd aan het voorbeeld dat iemand met een Nederlandse naam makkelijker wordt aangenomen dan iemand met een niet-westerse naam.

Met deze stap probeert Alkmaar niet enkel een ongemakkelijke bladzijde toe te voegen aan het lokale geheugen, maar ook het verhaal van de stad te verruimen, zodat niet alleen het traditionele succesverhaal (zoals het Alkmaars Ontzet) wordt gevierd, maar ook de ervaringen en plek van groepen die tot nu toe minder zichtbaar waren.