Focus minder op concurrentiepositie van Amsterdam, maar op de lokale economie, zegt deze strateeg: 'In New York zie je die verschuiving al'
In dit artikel:
Najah Aouaki, econoom en grootstedelijk strateeg, waarschuwt dat Amsterdam structureler moet ingrijpen om achterstanden in kwetsbare wijken aan te pakken. Op 19 mei organiseert ze in Pakhuis de Zwijger een avond over ‘onvertegenwoordigde wijken’, omdat zij dagelijks ziet hoe beleid op papier zich vertaalt naar de leefwereld van bewoners en omdat politieke keuzes nu al gevolgen hebben voor investeringen in bewonersbetrokkenheid. Ze maakt zich zorgen dat de lopende coalitieonderhandelingen tussen Pro Amsterdam en D66 door beperkte financiële ruimte juist kortetermijninstrumenten boven het opbouwen van lokale kennis en capaciteit kunnen laten prevaleren.
Aouaki pleit voor een verschuiving van het stadsbeleid: minder nadruk op internationale concurrentiepositie en meer op een lokale economie die mensen daadwerkelijk iets oplevert. Kernvraag is volgens haar niet alleen welke beleidsinstrumenten er zijn, maar wat het uiteindelijke doel is — bijvoorbeeld wat een waardig sociaal minimum inhoudt en hoe bestaanszekerheid gewaarborgd kan worden voor brede lagen van de samenleving, niet alleen voor de laagste inkomens.
In de praktijk werkt Aouaki al aan zulke concrete interventies, onder meer in Venserpolder (Zuidoost). Samen met de UvA en buurtstichting S.E.S. ontwikkelde ze een ‘welzijnsdashboard’ waarin bewoners zelf definiëren wat welzijn betekent en welke indicatoren meetbaar zijn. Dat leverde ongeziene inzichten op, zoals dat lage-inkomenshuishoudens vaak te maken hebben met lange reistijden en beperkte toegang tot betaalbare supermarkten — informatie die reguliere statistieken niet vanzelfsprekend tonen. Op basis daarvan ontstaan voorstellen als een coöperatieve supermarkt, stadslandbouw in binnentuinen en pilots voor gemeenschappelijke tuinen; ook worden plannen onderzocht om woningen op te toppen zodat financiering vrijkomt voor liften en vergroening.
Ze ziet positieve signalen in gemeentelijke initiatieven zoals de Masterplannen voor Zuidoost en Nieuw-West, het Nationaal Programma Nieuw-West, en de Aanpak Noord, plus vernieuwende instrumenten als een buurtrechter die ook naar oorzaken van criminaliteit kijkt en samen met andere instanties oplossingen zoekt. Tegelijk benadrukt Aouaki dat herstel van achterstanden jaren kost en dat beleid meer dan een verzameling instrumenten moet worden: het vraagt om langdurige ondersteuning, capaciteitsopbouw bij bewonersorganisaties en geduld bij samenwerking die met vallen en opstaan verloopt.
Als voorbeeld van zowel succes als wrijving noemt ze Hart voor de K-buurt in Zuidoost: deze bewonersgroep realiseerde concrete voorzieningen maar ervaart ook diepgeworteld wantrouwen en een gespannen relatie met de gemeente. Aouaki stelt dat de vraag vaak niet over representativiteit gaat, maar over welke middelen en ondersteuning bewoners nodig hebben om hun rol duurzaam te vervullen.
Praktische informatie: de bijeenkomst ‘Onvertegenwoordigde wijken’ (Oxfam Novib x Pakhuis de Zwijger) is op 19 mei om 20.00 uur; toegang is gratis.