Wim was als kind getuige van de Zaanse Februaristaking: 'Mijn vader legde zijn werk neer'

In dit artikel:

Precies 85 jaar geleden sloeg de Februaristaking vanuit Amsterdam over naar Zaandam: fabrieksarbeiders legden het werk neer op de Dam uit protest tegen de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Bij de herdenking bij het monument aan de Zaan werden kransen gelegd en kon Wim Nieuwenhuijse — nu nog een van de weinige overlevenden die erbij konden zijn — terugdenken aan die dagen.

Een dag na de grote staking in Amsterdam staakten ook arbeiders in de Zaanstreek; de nazi’s sloegen de actie hard neer en daarbij werd één man doodgeschoten. Wim vertelt dat communisten van fabriek tot fabriek mensen opriepen om naar buiten te komen; zijn vader, machinist bij Bruynzeel, deed mee en zat bovendien in het verzet, wat de periode extra gevaarlijk maakte voor het gezin.

Organisatoren benadrukken dat herdenken belangrijker wordt nu ooggetuigen schaarser zijn en sprekers steeds vaker de verbinding met actuele bedreigingen leggen. Veteranenvertegenwoordiger John de Koning constateert cynisch dat er weinig van het verleden geleerd is: “Het is overal één grote klerezooi.” De pas in 2024 opgerichte Stichting Veteranen Zaanstad telde bij benadering 470 lokale veteranen (de oudste 104); voor wie niet aanwezig kon zijn bracht de stichting een saluut bij het monument.