Duidingsdebat Alkmaar: doorgaan met oude coalitie lonkt, ondanks winst GroenLinks-PvdA

In dit artikel:

Meteen na de installatie van de nieuwe gemeenteraad in Alkmaar, woensdagavond, werden tijdens het duidingsdebat de machtsverhoudingen al zichtbaar: een meerderheid van de raad ziet liever dat de huidige coalitie doorwerkt. Hoewel GroenLinks-PvdA met negen zetels als winnaar uit de verkiezingen kwam, betekent dat niet automatisch dat die partij het voortouw neemt bij de collegevorming.

De raad blijkt in grofweg drie blokken verdeeld. Lokale partijen BAS en OPA vormen één samenwerkingslijn; VVD, CDA en D66 opereren als het zogenoemde “motorblok”; en GroenLinks-PvdA staat apart maar zoekt contacten. Voor een meerderheidscoalitie zijn uiteindelijk twee van deze drie clusters nodig. Daardoor krijgt D66 een sleutelrol: kiest D66 voor GroenLinks-PvdA, dan ontstaan geheel andere meerderheidsmogelijkheden dan wanneer D66 bij het bestaande blok blijft.

D66-fractievoorzitter Jens van Gorp benadrukte in het debat dat de samenwerking van de afgelopen bestuursperiode rust en stabiliteit heeft gebracht, en meerdere coalitiepartners wezen daarop als argument om niet te wisselen. GroenLinks-PvdA-fractievoorzitter Maaike Kardinaal probeerde wel initiatief te nemen, wijzend op de verkiezingswinst en op inhoudelijke aanknopingspunten met andere partijen, maar vroeg tegelijk om snel duidelijkheid over de positie van haar partij.

Kortgenoemde alternatieven — zoals een combinatie van OPA, BAS, GroenLinks-PvdA en VVD of een minderheidscollege dat per onderwerp steun zoekt — werden genoemd maar lijken vooralsnog minder haalbaar. De gemeenteraad gaat de komende weken gesprekken voeren; voorlopig heeft de zittende coalitie de beste papieren om door te gaan, terwijl de verkiezingswinnaar niet automatisch aan het roer komt te staan.