Deze nieuwe zeedieren komen onze kant op door aanhoudende warmte in de Noordzee

In dit artikel:

De Noordzee kampt sinds 24 mei met een hittegolf: volgens de KNMI-definitie ligt de zeewatertemperatuur minstens vijf dagen achtereen ver boven het normale niveau voor die periode. Onderzoekers van Wageningen Marine Research en het NIOZ waarschuwen dat vooral de langdurige opwarming van de zee het ecosysteem ingrijpend verandert.

Door het warmere water vestigen steeds meer zuidelijke soorten zich in de Noordzee en de Waddenzee. Pijlinktvissen, rode ponen, rode mul, sardines en zeekatten trekken volgens onderzoeker Lennert van de Pol steeds verder naar het noorden. Tegelijkertijd zoeken soorten zoals schol koeler, dieper water op. Kabeljauw komt minder voor, onder meer door klimaatverandering en overbevissing.

De gevolgen zijn in de ondiepe Waddenzee extra zichtbaar. Zonlicht kan drooggevallen wadplaten tijdens een hittegolf tot ongeveer 40 graden verhitten, waardoor bodemdieren zoals schelpdieren en wormen in het zand kunnen sterven. Na eerdere hittegolven werden veel dode kokkels gevonden. Over de gevolgen voor minder zichtbare dieren, zoals wormen, is nog weinig bekend.

Sommige soorten profiteren juist van de warmte. De van oorsprong Aziatische Filipijnse tapijtschelp is enkele jaren geleden voor het eerst in de Waddenzee aangetroffen en neemt daar jaarlijks toe. Dat verandert het ecosysteem, maar de bredere gevolgen zijn moeilijk te voorspellen. De onderzoekers maken zich vooral zorgen over de snelheid en de extreme temperatuurpieken: één uitzonderlijke hittegolf kan soorten lokaal doen verdwijnen en mogelijk ook schadelijke nieuwe soorten introduceren.