Code zwart in de jeugdgevangenis: grootste aantal jongeren in tien jaar onder toezicht reclassering
In dit artikel:
In Noord-Holland staan meer jongeren dan ooit in de afgelopen tien jaar onder jeugdreclasseringstoezicht, terwijl passende hulp vaak ontbreekt. In 2024 ging het om 2.305 trajecten, 38 procent meer dan in 2022 en sterker dan de landelijke stijging van 20 procent. Waardoor die groei ontstaat, is niet bekend.
Tekorten aan plaatsen in jeugdzorg, begeleid wonen en klinieken zorgen ervoor dat jongeren soms na een veroordeling in een jeugdgevangenis wachten op behandeling. Dat gebeurde bijvoorbeeld met een Hilversummer die in april 2025 twee leeftijdsgenoten neerstak. Hij kreeg in oktober twintig maanden jeugddetentie en jeugd-tbs, maar kon volgens de rechter in geen van de beschikbare jeugdklinieken terecht. Het ministerie van Justitie en Veiligheid zegt dat jongeren bij gebrek aan plek op een wachtlijst komen, maar kan niet aangeven om hoeveel jongeren het gaat.
De omstandigheden in jeugdgevangenissen staan bovendien onder druk. Door personeelstekorten is de tijd die jongeren gezamenlijk buiten hun kamer doorbrengen teruggebracht van 77 naar 62 uur per week; zelfs die norm wordt geregeld niet gehaald. Deskundigen spreken van een crisissituatie en waarschuwen dat langdurige opsluiting zonder behandelperspectief de problemen kan verergeren.
Alternatieven buiten de gevangenis kunnen volgens hulpverleners veel verschil maken. In de kleinschalige voorziening van Levvel in Amsterdam kunnen jongeren onderwijs, werk en hun sociale netwerk behouden. Ook intensieve begeleiding thuis voorkwam volgens een Amsterdamse jongere dat hij opnieuw vast kwam te zitten. Tegelijk zijn wachtlijsten voor zulke specialistische forensische jeugdzorg lang.
Ervaringsdeskundigen en psychiaters benadrukken dat hulp eerder moet beginnen, voordat jongeren in het strafrecht belanden. Gemeenten en het Rijk werken aan een oplossing: vanaf 2027 kopen gemeenten deze zorg regionaal in en mogelijk worden klinische plekken landelijk geregeld. Voor jongeren die nu wachten, biedt dat nog geen directe uitkomst.
Vandaag Inside: Shelly Sterk brengt gevoelig onderwerp op In de Wandelgangen: 'We zouden dit niet te bespreken!'