Bouwfouten in gloednieuw Brasa Village, in Amsterdam-Zuidoost, leggen problemen met flexwoningen bloot: 'Temperatuur daalde binnen tot 11 graden'

In dit artikel:

Brasa Village in Amsterdam-Zuidoost geldt als een belangrijk voorbeeld van de belofte én de problemen van industrieel bouwen. In de grootste Nederlandse flexwoonwijk wonen sinds eind vorig jaar 520 huishoudens in dertien gebouwen. De woningen zijn bedoeld om ongeveer vijftien jaar te blijven staan en werden grotendeels als kant-en-klare modules in fabrieken gemaakt.

Bewoners melden echter uiteenlopende gebreken. In meerdere appartementen zijn buren, voetstappen en trillingen opvallend goed hoorbaar. Een deskundige van de Nederlandse Stichting Geluidshinder concludeerde dat de vloeren te dun zijn en dat de staalconstructie onvoldoende is verstevigd en verzwaard. Sommige bewoners slapen daardoor elders in hun woning of worden ’s nachts wakker.

Ook de temperatuurregeling schiet volgens bewoners tekort. In de winter zakte de temperatuur in een appartement tot 11 graden, terwijl het in de zomer juist te warm werd. De woningen zouden vloerverwarming en koeling hebben, maar in een deel van het complex is slechts één infraroodpaneel geplaatst. Volgens fabrikant Nilan werkt het aanwezige ventilatiesysteem alleen goed in een energiezuinig gebouw; de woningen van Homes Factory voldoen daar niet aan.

Daarnaast zijn er klachten over scheuren, scheve bestrating, ontbrekende verlichting, slecht afgewerkte kozijnen en lekkages bij deuren. Bij regen komt water via kieren en lage drempels naar binnen. In gebouw Hibiscus bestaan bovendien zorgen over de constructieve veiligheid. Eigenaren Ymere en Eigen Haard stellen dat de bekende bouwfouten geen gevaar opleveren, maar de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied onderzoekt de constructie en kijkt ook naar andere projecten van Homes Factory.

De problemen hebben zware financiële gevolgen gehad voor de bouwer. Homes Factory bouwde twee complexen in Brasa Village, maar overschreed daar de eigen ervaring en capaciteit. Volgens een reconstructie van Cobouw werden bouwplannen aangepast nadat een constructeur ze had afgewezen. Zo kwamen er veel dunnere binnenmuren dan aanvankelijk geadviseerd. Bij een hoog gebouw pasten de modules niet goed op de fundering; palen werden ingekort en de modules later onderling verlijmd. Daardoor lijkt verplaatsing na vijftien jaar niet meer mogelijk, hoewel dat wel was afgesproken.

Het project kostte Homes Factory naar schatting 5 miljoen euro in plaats van de verwachte winst van 350.000 euro. Het bedrijf ging medio maart failliet met 53 schuldeisers en ongeveer 10 miljoen euro schuld. De bouw van 130 woningen op Strandeiland in IJburg, eveneens voor Ymere, kwam daardoor stil te liggen en wordt door een andere partij afgemaakt.

Homes Factory is niet de enige prefabproducent die in moeilijkheden kwam. The Modules Movement, Startblock, Ekowood en Byldis gingen failliet; bij Byldis gebeurde dat voor de tweede keer in twee jaar. Ook grotere spelers kampen met tegenvallers. Van Wijnen gaf veel meer uit dan gepland aan een fabriek en marktleider Daiwa House moest financiële steun krijgen van het Japanse moederbedrijf.

De bouwsector en de overheid blijven desondanks inzetten op modulaire woningbouw. Het kabinet wil dat in 2030 de helft van de nieuwbouwwoningen uit fabrieken komt. Volgens onderzoek van Roland Berger werden in 2025 ongeveer 14.700 prefabwoningen gebouwd door 42 producenten, goed voor circa een vijfde van de totale nieuwbouw. Voor dit jaar wordt gerekend op 16.000 woningen, aanzienlijk minder dan de theoretische productiecapaciteit van 50.000.

Volgens bouwbankier Jan van der Doelen kan fabrieksmatige woningbouw alleen groeien als producenten continuïteit, meer standaardisatie en voldoende opdrachten krijgen. Vergunningen, bezwaarprocedures en stikstofkwesties vertragen projecten, waardoor voorraden en kosten oplopen. In Brasa Village voelen bewoners zich intussen onvoldoende gehoord. Verschillende huurders vragen via de Huurcommissie om huurverlaging; sommigen hebben juridische hulp gezocht.