Boek in de tas, leesclubs en sprayed edges: zo krijg je tieners weer aan het lezen

In dit artikel:

De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren is opnieuw gedaald. Volgens internationaal PISA-onderzoek scoren Nederlandse tieners inmiddels onder het Europese gemiddelde; bijna 40 procent van de 15-jarigen haalt een onvoldoende. Minder lezen maakt het bovendien moeilijker om de betekenis van woorden en de samenhang van teksten te begrijpen.

Toch is het beeld niet alleen negatief. Op het Comenius College in Hilversum lezen leerlingen tijdens de eerste tien minuten van de les zelfstandig een Nederlands boek. Docent Noortje van den Brule merkt dat vrij boek kiezen en veel oefenen jongeren helpt om betere leesstrategieën te ontwikkelen. Zij ziet verschillen tussen leerlingen, maar benadrukt dat jongens en meisjes niet eenvoudig in aparte categorieën zijn in te delen.

Bibliotheken en boekhandels proberen jongeren op andere manieren te bereiken. In Alkmaar komen jongeren maandelijks samen in een leesclub om zelfgekozen boeken te bespreken. Volgens begeleider Rosa Naber groeien deelnemers daardoor niet alleen als lezers, maar ook in hun zelfvertrouwen en sociale contacten. Vanwege het succes komt er een extra groep voor 12- tot 16-jarigen in Heerhugowaard.

Ook sociale media spelen een belangrijke rol. Vooral TikTok en booktokkers sturen de boekkeuze van tieners en zorgen bij populaire titels voor rijen in boekwinkels. Speciale edities, zoals boeken met gekleurde sneden, maken lezen bovendien onderdeel van lifestyle en identiteit. Professionals vinden keuzevrijheid, aantrekkelijke boeken en ruimte om samen over verhalen te praten essentieel om lezen minder verplicht en meer vanzelfsprekend te maken.