[Beloftechecker] Alkmaar wil in 2022 verduurzamen, maar zet wel rem op grote stappen
In dit artikel:
Na de gemeenteraadsverkiezingen van 2022 werd Alkmaar gepresenteerd als een stad die snel wilde verduurzamen, maar vier jaar later blijkt dat die ambitie grotendeels is afgezwakt. Oorzaak: een ingrijpende politieke koerswisseling halverwege de bestuursperiode.
Direct na de verkiezingen vormde een overwegend progressief college met onder meer GroenLinks, PvdA en ChristenUnie een akkoord met stevige klimaatdoelen: grootschalige isolatieprogramma’s, onderzoek naar verplichte milieuzones en plannen voor emissievrije logistieke hubs. Dat eerste stadsbestuur wilde actief ingrijpen om luchtkwaliteit en energietransitie te versnellen.
Het college viel echter voortijdig. In het vervolg nam de ‘Alkmaarse Stad en Landcoalitie’ met VVD en OPA het bestuur over. Deze partijen leggen minder nadruk op overheidsdwang en meer op het beschermen van de lokale economie, bereikbaarheid en het open landschap. Als direct gevolg werden veel van de ingrijpende maatregelen van tafel geveegd: milieuzones en verplichte emissievrije distributiehubs verdwenen uit de plannen, en er werd een harde afspraak gemaakt tegen grootschalige windparken en zonneweides in de polder.
Het beleid verschoof van verplichten naar verleiden: een verplichte gasafkoppeling werd ingeruild voor energiecoaches, subsidieregelingen en keuzevrijheid voor huiseigenaren. Daardoor bleef de zichtbare, fundamentele versnelling in de klimaattransitie uit.
Toch is er nog wel praktische vergroening gerealiseerd. De tweede coalitie investeerde in technische en lokale oplossingen: batterijopslag op bedrijventerrein de Boekelermeer om netcongestie te verminderen, aanleg van groene schoolpleinen en ‘tiny forests’, grote regenwaterbassins in Oudorp tegen hoosbuien en stimulering van groene daken — deels ook bedoeld om meeuwenoverlast te bestrijden.
Het resultaat is een behoudend duurzaamheidsbeleid dat inzet op innovatie en individuele keuzevrijheid, maar geen grote doorbraken oplevert. Wie alleen naar de (mager uitgekomen) doelen kijkt, mist de politieke verklaring: de coalitiebreuk heeft de sturing en ambitie wezenlijk veranderd. Voor wie diepere klimaatstappen wil zien, betekent dit dat veranderende politieke verhoudingen en regionale afwegingen de belangrijkste blokkades vormen, tenzij er opnieuw politieke draagkracht ontstaat voor grootschalige maatregelen.