Bedrijven, scholen en woningbouw verliezen strijd om schaarse capaciteit op stroomnet
In dit artikel:
Het elektriciteitsnet in Noord‑Holland is binnen een jaar veel krapper geworden, met gevolgen die nu ook huishoudens, woningbouw, scholen, mkb‑bedrijven en maatschappelijke voorzieningen kunnen treffen. Dat stelt het college van burgemeester en wethouders van Alkmaar in een bericht aan de raad, naar aanleiding van signalen van netbeheerders TenneT en Liander.
Waar vorig jaar de knelpunten vooral zichtbaar waren bij grote zonne‑ en windprojecten – TenneT meldde in maart 2025 dat het hoogspanningsnet ten noorden van het Noordzeekanaal zijn capaciteit voor teruglevering had bereikt – heeft de problematiek zich verscherpt. De provincie geldt inmiddels als volledig congestiegebied: nieuwe of zwaardere aansluitingen komen niet meer automatisch door en wachttijden lopen op. Rond Alkmaar staan bij de relevante onderstations meer dan 250 verzoeken voor transportcapaciteit in de administratie.
Belangrijke datum: vanaf 1 juli 2026 verandert de toekenning van capaciteit ingrijpend. Tot nu toe kwamen vooral grootverbruikers op wachtlijsten te staan; vanaf die datum geldt die beperking ook voor nieuwe kleinverbruikersaansluitingen (woningen, scholen, kantoren, kleine bedrijven). Tegelijk vervalt de eerder gereserveerde capaciteit voor woningbouw: beschikbare ruimte wordt voortaan landelijk verdeeld op basis van maatschappelijke prioriteit. Voorrang krijgen partijen die helpen de congestie terug te dringen, veiligheidsschakels en basisvoorzieningen als woningbouw en scholen. Regulieren bedrijven, winkels en sportaccommodaties hebben weinig kans op extra capaciteit op korte termijn.
De verwachting is dat de situatie vanaf 1 januari 2027 nog verder kan verslechteren: er zou dan vrijwel geen vrije capaciteit meer over kunnen zijn en netbeheerders reserveren dan alleen nog voor noodgevallen. Reeds toegekende reserveringen blijven gehandhaafd, maar nieuwe plannen lopen het risico vast te lopen.
Naast aansluitingstekorten waarschuwen overheden en netbeheerders ook voor een toename van stroomstoringen. Doordat aansluitingen intenser worden gebruikt, stijgt het risico op overbelasting; Alkmaar noemt als mogelijk scenario dat in een slecht geval tot zo’n 200.000 huishoudens enkele uren zonder stroom kunnen komen te zitten, met uitersten tot 24 uur.
TenneT en Liander werken aan uitbreidingen (waaronder plannen voor een nieuw hoogspanningsstation in Beverwijk en versterking van verbindingen tussen Beverwijk, Oterleek en Velsen) en aan regionale maatregelen zoals lokale netverzwaringen en extra kabels. Maar die ingrepen vergen tijd: voor het regionale net rond Alkmaar wordt een volle oplossing pas rond 2038 verwacht. Het gemeentebestuur houdt daarom rekening met een verdere verslechtering van de situatie in de komende jaren, ondanks de lopende investeringen.
Kortom: wie bouwplannen, schooluitbreidingen of bedrijfsvestigingen wil realiseren in Noord‑Holland moet rekening houden met langere wachttijden en prioritering van maatschappelijke projecten; structurele verlichting van de knelpunten laat nog jaren op zich wachten.