'Amsterdam moet eigen technische universiteit krijgen': techpositie stad staat onder druk
In dit artikel:
De Amsterdam Economic Board (AEB) pleit voor de oprichting van een technische universiteit in Amsterdam — een “MIT aan de Amstel” — door bètastudies van de UvA en VU te combineren met tech-opleidingen van hogescholen als HvA en Inholland. Dit voorstel volgt op onderzoek van hoogleraar Haroon Sheikh waaruit zou blijken dat Amsterdam als internationale techstad terrein verliest en Nederland als innovatieland achterloopt.
De beoogde vijfde TU van Nederland (naast Delft, Eindhoven, Twente en Wageningen) zou zich moeten richten op deeptech en toepassingen van kunstmatige intelligentie en een eigen campus in de regio krijgen. Volgens de AEB zou zo’n kennishub niet alleen onderzoek versterken, maar ook nieuwe bedrijven en hoogopgeleide werknemers aantrekken — belangrijke bouwstenen voor een concurrerende techsector.
Hoewel er al samenwerkingen bestaan — zoals in Science Park Watergraafsmeer rond AI, een techcampus in wording in Almere nabij chipleverancier ASM International, en een MIT-partnerschap op het Marineterrein met TU Delft en Wageningen — vindt de AEB deze initiatieven onvoldoende om te concurreren met andere Europese techcentra. Grote onderzoeksplatforms voor AI ontbreken in Amsterdam; veel overkoepelend onderzoek en kapitaal blijven bovendien in Silicon Valley, Londen of Parijs lopen. Eerdere kansen gingen ook al verloren: het nationale AI-lab kwam naar Groningen, deels omdat Amsterdam volgens critici te weinig lobbyde.
Rabobank-onderzoek bevestigt dat Amsterdam inrangschikking zakt: na steden als Londen, Parijs en Berlijn wordt de hoofdstad nu met een tweede echelon vergeleken (München, Kopenhagen, Stockholm, Dublin). Deze concurrentiesteden investeren meer in opleidingen, R&D, samenhangend economisch beleid en in infrastructuur zoals datacenters — iets waar Amsterdam problemen heeft. De gemeente verbiedt uitbreiding van datacenters en bedrijfslocaties staan onder druk door woningbouw, wat botsend beleid oplevert ten opzichte van ambities om digitaal onafhankelijker te worden.
De AEB roept op tot nauwere samenwerking tussen Amsterdam en andere regionale techkernen, met name Eindhoven, en wijst zowel naar de politiek als de techsector zelf om actiever samen te werken. Het voorbeeld van Eindhoven, dat dankzij overheid-bedrijfscoördinatie en landelijke investeringen (zoals project Beethoven) sterker op de kaart staat, wordt als model genoemd. Zonder een duidelijker, samenhangend beleid en extra investeringen riskeert Amsterdam zijn positie als aantrekkelijke internationale techhub verder te verliezen.