Amsterdam grijpt minder snel in bij tenten van daklozen
In dit artikel:
Langs Amsterdamse straten verschijnen steeds vaker geïmproviseerde tenten; officieel verboden maar soms weken of maanden zichtbaar onder bruggen, in bermen, bosjes en zelfs in het centrum. De gemeente zegt dat die aanwezigheid niet duidt op gedogen, maar op ingewikkelde juridische en zorgprocedures die ontruimingen vertragen.
De meeste bewoners van deze tenten zijn EU-burgers uit Oost‑Europa, vaak arbeidsmigranten die hun baan verloren hebben. Hulporganisaties hadden in 2025 contact met ongeveer 3.000 dakloze Oost‑Europese EU‑burgers. Voorbeelden van tenten die lang stonden zijn te vinden op de Kloveniersburgwal en in West bij voetbalclub SDZ; laatstgenoemde plek leverde recent overlast en een ontruiming op.
Ontruimen gebeurt niet direct: door nieuwe afspraken binnen de “driehoek” (burgemeester, politie en Openbaar Ministerie) volgt eerst een beoordeling of iemand zorg nodig heeft. Dat kan leiden tot plaatsing in reguliere daklozenopvang of in speciale trajecten voor verslaving, ggz, huisartsenzorg of voor kwetsbare EU‑burgers die geen recht hebben op normale opvang. Slechts een klein deel van de grootste groep – rond tien procent van de dakloze Oost‑Europese EU‑burgers – komt uiteindelijk in zo’n zorgtraject terecht. De rest heeft volgens de gemeente vaak onvoldoende opgebouwde rechten (te korte verblijfs- of arbeidsperiode) om aanspraak te maken.
Ook mensen die niet in opvang terechtkomen worden uiteindelijk van hun plek verwijderd, maar krijgen vooraf melding en tijd om te vertrekken; veelal verhuizen ze elders. Outreachende teams blijven contact houden, geven informatie en verwijzen naar inloophuizen zoals AMOC, waar dagvoorzieningen (kleding, douche, internet, maaltijden) en maatschappelijk werk aangeboden worden. Van de circa 3.000 genoemde dakloze EU‑burgers keerde ongeveer 530 terug naar het land van herkomst. Er bestaat bovendien een groep zorgmijders die hulp weigert, waardoor het risico op verloedering en overlast toeneemt.
Hoewel de stad de afgelopen jaren flink investeerde in opvang, preventie en hulp — ongeveer 62 miljoen euro (waarvan 9,5 miljoen van het Rijk) plus de afgelopen twee jaar nog eens 30 miljoen euro — zijn de beschikbare plekken onvoldoende om alle daklozen te huisvesten. De gemeente pleit voor meer landelijke inzet: vooral meer betaalbare woningen, betere preventie en financiële bestaanszekerheid noemt Amsterdam essentieel om dakloosheid structureel te verminderen.