Als een kindje sterft in het Amsterdam UMC, kan in deze kamer afscheid genomen worden: 'Het is belangrijk dat je niet in een kille ruimte staat'
In dit artikel:
In Amsterdam UMC ligt op locatie AMC de opbaarkamer HO-126, de plek waar families van overleden kinderen afscheid kunnen nemen. De ruimte is verouderd, kil en weinig kindvriendelijk, terwijl medewerkers en artsen benadrukken dat een waardige, veilige afscheidsplek cruciaal is voor de rouwverwerking. Daarom gaat vandaag een inzamelingsactie van start om de kamer te renoveren: er komen aparte afscheidskamers voor kinderen en volwassenen en de ontvangstruimte wordt opgeknapt.
Obductieassistent Alike Hezemans werkt sinds drie jaar in het mortuarium en ervaart de dagelijkse praktijk van nabij: bijna wekelijks ligt er een kind opgebaard, en naast patiënten die in het ziekenhuis overlijden, onderzoekt het team ook kinderen die elders zijn gestorven om de doodsoorzaak te achterhalen — informatie die voor nabestaanden en familieleden van groot belang kan zijn. Hezemans probeert huiselijkheid te brengen waar mogelijk: ze plakt muursticker-scènes, kocht sfeerlampen uit eigen zak, haakt mutsjes en geeft kleine knuffeltjes mee. Ze zegt over haar rol: “Ik kan het verdriet niet wegnemen. Wat ik wel kan doen: er gewoon zijn.”
Zowel kinderpatholoog Marianna Bugiani als kinderarts Diederik Bosman leggen uit waarom de fysieke omgeving zo’n langdurige impact heeft. De uren van afscheid beïnvloeden het rouwproces en daarmee de kwaliteit van leven van nabestaanden; Bosman vat het samen: “Je hebt ook maar één kans om het goed te doen.” In de praktijk heeft de ziekenhuiszorg zich ontwikkeld: ouders worden vaker betrokken bij reanimaties en krijgen na een overlijden begeleiding van het Emma Thuis Team, maar dat maakt de noodzaak voor een respectvolle opbaarruimte alleen maar groter.
Kleine, doordachte voorzieningen kunnen veel betekenen: zittende banken zodat ouders hun kind op schoot kunnen houden, warme kleuren en goede verlichting, plaids tegen de rillingen en een speelhoekje voor broertjes en zusjes. Hezemans wijst op details die traumatische herinneringen kunnen verzachten — bijvoorbeeld een sticker op een deur die voorkomt dat nabestaanden zien hoe een bed door de hele gang wordt gerold. Tot nu toe kwamen veel verbeteringen voort uit het initiatief van medewerkers zelf; de geplande renovatie moet dat structureel oplossen.
De inzamelingsactie wil die structurele verandering mogelijk maken en zo een plek creëren waar rouwende ouders en gezinnen in een minder kille, meer mensgerichte omgeving afscheid kunnen nemen. Donaties zijn daarom zeer welkom om van HO-126 een kindwaardige, waardige afscheidsplek te maken.