5 vragen over 'verspilling' miljardensubsidie Tata Steel, volgens ruim 100 experts

In dit artikel:

Een groep van 117 economen en andere wetenschappers heeft de Tweede Kamer opgeroepen de voorgenomen rijksbijdrage van 2 miljard euro aan Tata Steel in IJmuiden te schrappen. In een vandaag verzonden brief betwisten zij dat de subsidie een verstandige investering is en noemen die zowel inefficiënt als risicovol.

Het kabinet en Tata Steel tekenden vorig jaar een intentieverklaring waarin staat dat het bedrijf grootschalig moet vergroenen — onder meer door een hoogoven te vervangen en over te schakelen van kolen naar (bio)gas en later waterstof — om maximaal 2 miljard euro te kunnen ontvangen. Die toezegging is nog niet definitief; de regering wil uiterlijk in september een beslissing nemen.

De wetenschappers voeren financieel en structureel bezwaar aan: Tata Steel heeft de afgelopen jaren weinig winst geboekt en zal volgens hen moeilijk concurreren zodra dure grondstoffen zoals elektriciteit en waterstof de norm zijn. Daardoor bestaat het risico dat het Rijk bij tegenvallers opnieuw moet bijspringen of dat twee miljard verloren is bij een mogelijk faillissement. Ook wijzen zij op het gebruik van schaarse maatschappelijke middelen — ruimte, netcapaciteit en technisch personeel — die volgens hen doelmatiger aan andere innovatieve projecten besteed kunnen worden. Als alternatief noemen ze verplaatsing van productie naar landen als Spanje of Zweden en scenario’s waarin de werkgelegenheid voor betrokken werknemers anders kan worden ingevuld.

Tata Steel en de ondernemingsraad benadrukken het omgekeerde: zonder staatssteun is voortbestaan onmogelijk, en het bedrijf is volgens hen essentieel voor duizenden banen en regionale economie. Vakbonden waarschuwen voor een sociaal drama bij sluiting. De uiteindelijke beslissing blijft vooralsnog aan het kabinet.